MRAČNO SEĆANJE NA STRADANJE I VEČNA USPOMENA NA NEVINE ŽRTVE: Podsećanje na zloglasni logor na Banjici

U Tabanovačkoj ulici br. 1 na Autokomandi, stoji spomen ploča koja podseća prolaznike na strahote Drugog svetskog rata. Ovaj istorijski marker predstavlja sećanje na zloglasni koncentracioni logor na Banjici, koji je bio najveći u okupiranoj Srbiji tokom rata.

Kroz logor na Banjici prošlo je oko 250 hiljada ljudi, od kojih je 30 hiljada streljano na stratištu u Jajincima. Formiranje 5. jula 1941. godine u bivšoj vojnoj kasarni 18. Pešadijskog puka „Kraljica Marija“ na Banjici, a komandant logora bio je nemački poručnik Fridrih Vili, dok se Radovan Čarapić nalazio na dužnosti zamenika upravnika. Ovaj logor je svedok nezamislivih patnji i stradanja ljudi tokom ratnih godina. Danas, spomen ploča na Autokomandi predstavlja tihi podsetnik na tu tužnu epizodu naše istorije.

Ulazak vojnika Crvene Armije u Beograd naterao je Nemce na povlačenje, ali i na užurbano spaljivanje logorske arhive. Zahvaljujući Radovanu Čarapiću, neke knjige logoraša su sačuvane, a on lično je oslobodio zatočenike.

Iako se teško može utvrditi tačan broj zarobljenika u logoru, mnogi nisu ni uvođeni u knjige. Streljanja i vešanja su se odvijala kako u samom logoru, tako i u Jajincima. Logor je raspušten 3. oktobra 1944. godine, a spomenik je otkriven na ulazu tek 1969. godine.

Iako je logor zatvoren još 1944. godine, ovo mesto ostaje važno za očuvanje sećanja i edukaciju o strahotama rata. Poseta ovom mestu je prilika da se odamo počast žrtvama, ali i da se podsetimo naših zajedničkih istorijskih iskustava.